Agnieszka Tomczyszyn-Harasymowicz, Lękija. Redaktor prowadzący: Paweł Gumie-nik. Redaktor techniczny: Mirosław Głodkowski. Korekta: Zespół. Projekt okładki: Krzysztof Galus. Wydawnictwo Marszałek Development & Press, Toruń 2021, s. 72.

Agnieszka Tomczyszyn-Harasymowicz (Agnieszka Tomha). Mieszka w Charbielinie koło Głuchołaz. Recenzentka poezji, animatorka kul­tury, doktor nauk humanistycznych, polonistka, prowadzi własny kanał o teorii wiersza, zajmuje się młodzieżą piszącą.

Laureatka wielu ogólnopolskich konkursów literackich. Jej wiersze ukazywały się m.in. w: „Toposie”, „Autografie”, „Migotaniach”, „Znaj”, „Salonie literackim”, „Pruhledy” (utwory tłumaczone na język czeski), „Latarni Morskiej”, „Zeszytach Poetyckich”, „LiryDramie”, na portalach internetowych oraz w licznych almana­chach.

Wydała sześć książek poetyckich. Swoje życie opisała w Wierszach na kartki (Najlepsza Książka XXXVII Międzynarodowego Listopada Poetyckiego 2014), czy­niąc z tej publikacji rodzaj lirycznego pamiętnika, zgodnego z tłem historycznym, w którym – zamiast tytułów – podaje lata. Ostatnia jej książka – Późnią – jest nagrodą główną w 5. Ogólnopolskim Konkursie na Tomik Wierszy „Duży Format” (kategoria „po debiucie” 2017). Wcześniejsze tomy poezji autorki: Gdyby tak miłość (2000), Kobiety (2004), gównazjum.pl (2011), Sublimacje (2013).

Aarne Puu, Dalej niż dalej. Redaktor prowadzący: Paweł Gumienik. Redaktor techniczny: Mirosław Głodkowski. Korekta: Dorota Ilnicka. Projekt okładki: Krzysztof Galus. Wydawnictwo Marszałek Development & Press, Toruń 2021, s. 130.

Aarne Puu – poeta i tłumacz. Urodził się w Tallinie w 1948 roku. Studiował psychologię i filologię rosyjską na Uniwersytecie w Tartu, absolwent teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1973 roku mieszka w Krakowie. W latach 1996-2020 wy­kładowca akademicki na UJ. Tworzy w języku polskim i estońskim. Przetłumaczył na język estoński Solaris i Eden Stanisława Lema oraz Ostatnie życzenie Andrzeja Sapkowskiego; na polski przeło­żył poezję Paula-Eerika Rummo, Artura Alliksaara i Jaana Kaplinskiego oraz prozę Friedeberta Tuglasa, Arvo Valtona, Mati Unta i innych. Jego wiersze były tłumaczone na wiele języków, a zbiory poezji ukazały się na Węgrzech i w Bułgarii. Dotychczas opubli­kował ponad 30 przekładów i tomików poetyckich, m.in.: Jezioro mojej pamięci (1989 – Nagroda im. A. Bursy), Ring on nii pikk (Krąg jest tak długi, 1990), Inny wybór (1998), Ma elan ruumis (Mieszkam w przestrzeni, 2020).

Lech Lament, Kresy. Projekt okładki i ilustracje: Lech Lament. Korekta: Anna Baśnik. Wydawca: Fundacja Literacka „Jak podanie ręki”, Wielkopolski Oddział ZLP, [bez miejsca wydania], 2023, s. 74.

Jacques Le Goff, Długie Średniowiecze. Przekład: Maria Żurowska. Recenzenci: Marek Derwich, Henryk Samsonowicz. Redaktor Prowadzący: Szymon Morawski, Beata Jankowiak-Konik. Redakcja: Magdalena Pluta. Redakcja techniczna: Zofia Kosińska. Korekta: Agata Liberek. Indeks: Joanna Zatorska. Projekt okładki i stron tytułowych: Jakub Rakusa-Suszczewski. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2024, s. 230. .

Prezentowana książka to zbiór artykułów Jacquesa Le Goffa opublikowanych w czasopiśmie „L’Histoire” w latach 1980-2004. Stanowią one udaną formę popu­laryzacji głównych tez badawczych autora dotyczących średniowiecza, widzianego jako epoka, w której narodziły się prądy, zjawiska mające wpływ na cywilizację świa­tową, aż do początków XIX wieku. Le Goff zajmuje się szerokim wachlarzem zagadnień bardziej ogólnych, takich jak: panująca ideologia, mentalność elit, mentalność mas, jak i charakterystycznych dla epoki średniowiecznej: wyprawy krzyżowe, zakony żebracze, mity i ich korzenie, stosunek do pracy i do rozrywki, stosunek do kobiet. Omawia także sylwetki osób-wzorców postępowania (np. Święty Ludwik).

„Ten zbiór artykułów na pewno będzie stanowił dobrą lekturę uzupełniającą wiedzę studentów, miłośników przeszłości oraz ułatwiał wprowadzenie do wielu tematów badawczych interesujących nie tylko historyków sensu strictori, lecz także antro­pologów kultury, zajmujących się rozwojem społeczeństwa, gospodarki, panujących idei i sztuki”.

(z recenzji prof. Henryka Samsonowicza)

„Dla studenta, ale także i dla badacza, ogromnie istotny jest fakt, że teksty te pub­likowane były w trakcie badań prowadzonych przez Autora [...]. Otrzymujemy dzięki temu bardzo rzadką okazję wglądu w proces kształtowania się pomysłów i idei wiel­kiego Badacza, ich rozwijania i udoskonalania argumentacji”.

(z recenzji prof. Marka Derwicha)

Arkadiusz Frania, Tadeusz Gierymski. »Pisanie wierszy to umieranie po kawałku«. Redakcja i korekta: Barbara Strzelbicka. Fotografia Autora: Szymon Halter. Okładka, opracowanie graficzne i projekt oraz obraz na okładce: J.M. Krasucki, Tadeusz Gierymski, pastel, 2024. Wydawca: Towarzystwo Galeria Literacka, Częstochowa 2024, s. 212.

Wstęp

Tadeusz Gierymski to twórca, który staje mi się coraz bliższy. Jego wewnętrzne zmagania z własnym losem, z konsekwencjami podej­mowanych decyzji, budują przestrzeń psychiczną, w której odnaleźć się może wielu, zwłaszcza w obecnych czasach, kiedy każdy z nas nosi w sobie opowieść o przygnębieniu i depresji, choć nie zawsze ta opowieść wychodzi poza umysł, udrękę skrywaną w czterech ścianach prywatnego smutku, osobistego jarzma.

O twórczości autora Rosy i rdzy napisałem parę tekstów, w tym ksią­żeczkę „Solidne niefarbowane retro”. O poezji Tadeusza Gierymskiego z 2004 roku; w istocie był to nieco obszerniejszy szkic, który za namową jego bohatera zdecydowałem się opublikować jako osobną pozycję. Ta praca stała się jednak dla mnie wyrzutem sumienia; wiedziałem, że poeta zasługuje na poważniejsze omówienie, ale wciąż brakowało mi elementu spajającego.

Po niemal dwudziestu latach doszedłem do przekonania, że właś­nie tu i teraz powinienem napisać swój tekst o Tadeuszu Gierymskim na nowo, tak, jak czuję i tak, jak prowadzi mnie sam twórca w wier­szach, prozach, notatkach, wywiadach i w prawdziwych przyśnieniach, bo jestem pewny, że miałem z poetą również kontakt wymykający się pomiarom i zdrowemu rozsądkowi. Na każdym etapie przygotowywa­nia książki prowadziłem z twórcą dialog, radziłem się i dopytywałem.

Otworzyłem myśli na pisarski dorobek autora Krótkiej ody do lampy.

Traktuję niniejszą publikację jako swojego rodzaju pamiętnik lek­tury, albowiem moja narracja nabrzmiewała w mięśniach przez dwie dekady, a zasiadając do konstruowania całości, wykorzystywałem to, co „magazynowało się” w pamięci. Nie rezygnuję jednak z aparatu polo­nistycznego, stąd mniej lub bardziej rozbudowane przypisy i odwołania, wychodzę bowiem z założenia, że z wnioskami i analizami literackimi można polemizować, lecz wskazówki bibliograficzne posiadają obiek­tywną wartość.

Znałem Tadeusza Gierymskiego osobiście, byłem jednym z wielu autorów, którym umożliwił debiut na łamach „Dziennika Częstochow­skiego. 24 Godziny”. Miałem przyjemność kilkakrotnie gościć u poety w jego słynnym skromnym mieszkaniu przy ulicy Kukuczki w Często­chowie. Widywałem Go na promocjach, w przelocie, gdzieś i kiedyś. Niniejsza publikacja wyrasta z atmosfery spotkań, zarówno tych, które odbywały się w rzeczywistości (w pokojach, siedzibach redakcji, przy kawiarnianych stolikach, na ulicach), jak i z wielogodzinnego wczy­tywania się w emocje Tadeusza Gierymskiego obecne w każdym jego utworze.

Książka ukazuje się w punkcie przecięcia światów i świadomości, między dwiema rocznicami: 95. urodzin i 15. śmierci Poety.

__________________

Arkadiusz Frania, urodził się 4 maja 1973 roku w Przechlewie (obecnie woj. pomorskie). Poeta, prozaik, krytyk literacki.

W 1993 roku ukończył Technikum Hutnicze w Zespole Szkół Elektroniczno-Mechanicznych w Częstochowie (technik-elektronik o specjalności: elektryczna i elektroniczna automatyka przemysłowa). W latach 1993-1994 studiował na Wydziale Elektrycznym Politechniki Częstochowskiej w Częstochowie.

W 1999 roku ukończył filologię polską w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie, a w roku 2000 – Podyplomowe Studium Informatyczne w Szkole Informatyki przy Politechnice Częstochowskiej w Częstochowie.

W 2003 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (Uniwersytet Śląski) na podstawie rozprawy Powojenne dyskusje nad pozytywizmem. 1944/45-1948/49.

Opublikował kilkadziesiąt książek.

W 2014 roku nakładem Književniego Klubu „Branko Miljković” w Knjaževacu (w serii Biblioteka „Bdenje”) w tłumaczeniu Olgi Lalić-Krowickiej ukazało się pt. Asocijacije serbskie wydanie Jestem pomysłem Pana Boga na człowieka.

Mieszka w Częstochowie.

Magdalena Węgrzynowicz-Plichta, chimery. Redakcja i posłowie: Magdalena Węgrzynowicz-Plichta. Wydawnictwo SINGO, Kraków 2023, s. 127.