Stanisław Karolewski, Ciemność. Redaktor serii, koncepcja i nazwa serii: Jacek „ Franco” Horęgza. Credo serii: Jacek „Franco” Horęgza, Jakub Turkiewicz, Piotr Marczak. Redakcja: i korekta: Adam Boberski. Ilustracja na okładce: Anna Szwajgier. Opracowanie graficzne: Anna Lala, Joanna Fijałkowska, Dominika Świątkowska. Wydawnictwo Odmienne Stany Fantastyki „OdeSFa” – Fundacja KIS. Seria Wydawnicza Szamani Fantastyki, pozycja 8, Brzeg 2023, s. 382.

Istnieje tylko jedna opowieść. Próbujemy ją sobie przypomnieć, wyszeptując wciąż na nowo. Istnieje tylko jedno Utracone Królestwo, do którego ludzkość pragnie powrócić, i za każdym razem, gdy ktoś  przypomina sobie tę historię, zdaje sobie sprawę, że sam jest zaginionym królem na wygnaniu, zaś bramy Królestwa otwierają się. Istnieje się tylko jedna opowieść. Zapomniana przez ludzkość. Złożona w ciemności.

Znów zagłębiam się w mrok. Ciemność przynosi odpowiedzi. Zbieram je z łona nocy. Karmię się z jej czernych piersi. Przelewa mi się przez usta i skrapla ziemię, która za dziewięć miesięcy wyda plon. Obrodzi opowieściami wydartymi z dna kufrów i piwnic, spomiędzy pustki czasu, z mrocznych podziemi jaźni. Znów szukam ciszy: w nadodrzańskich ulicach, w zrujnowanych bramach, w kruszących się elewacjach, w piwnicach i głębiej. W szarych zwojach mózgowych. W otchłani ksiąg. W korycie leniwej Odry. Pomiędzy ludem.

Z cienia wynoszę odłamki stłuczonego lustra, szklane drzazgi, które pieczołowicie układam jedna przy drugiej, z nadzieją, że pewnego dnia będzie ich dostatecznie dużo, by odbiły i pokazały mi świat, z którego pochodzą, inny świat, świat, który powstał ze światła.

Stanisław Karolewski (fragment powieści)

To rzecz dla koneserów, miłośników powieści szkatułkowej - gdyż to właśnie zaoferował pisarz Karolewski, szkatułkę z wieloma fascynującymi opowieściami, perełkami refleksji nad materialnym i duchowym bogactwem świata (znać, że autor to zawodowy antykwariusz) ujęta w opowieść ramową, historię golema poszukującego swojej stwórczym. Przypomina trochę jego antykwariat: labirynt korytarzy z półek zastawionych książkami i przedmiotami, w którym klient zanurza się z obawą, szybko przezwyciężoną żądzą poznania (co jest za kolejnym zakrętem?).

Jacek Inglot (fragment „Posłowia”)